Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող զարգացումները ցույց են տալիս, որ Իրանը փաստացի միայնակ է դիմագրավում արտաքին ճնշումներին, իսկ նրա անդամակցությունը միջազգային խոշոր միավորումների՝ BRICS-ին և Շանհայի համագործակցության կազմակերպությանը, չի տվել սպասվող արդյունքը։ Այս մասին նշեց քաղաքագետ Արմեն Այվազյանը։
Իրանը դիմադրում է, բայց առանց լիարժեք աջակցության
Այվազյանի խոսքով՝ ընթացիկ հակամարտությունը ցույց տվեց, որ Իրանը կարողանում է դիմակայել նույնիսկ երկու միջուկային տերությունների՝ Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի ճնշմանը։ Սակայն, նրա գնահատմամբ, կարևոր է հասկանալ, որ Թեհրանը գործում է գրեթե միայնակ։
Քաղաքագետը չի բացառում, որ Ռուսաստանից և Չինաստանից կարող է լինել որոշակի սահմանափակ աջակցություն՝ օրինակ հետախուզական տվյալների կամ որոշ սպառազինության տեսքով, սակայն այն չի կրում այն ծավալն ու ձևը, որը պոտք է ունենար նման իրավիճակում։
Այվազյանը ընդգծում է, որ Իրանի անդամակցությունը BRICS-ին և Շանհայի համագործակցության կազմակերպությանը ուղեկցվել էր մեծ սպասումներով, սակայն իրական զարգացումները ցույց են տալիս հակառակը։
Նրա խոսքով՝ այդ կառույցները չեն ապահովել այն քաղաքական և ռազմավարական աջակցությունը, որը պետք է տրամադրվեր իրենց լիիրավ անդամի նկատմամբ ագրեսիայի պայմաններում։ Նույնիսկ եթե որոշակի աջակցություն կա, այն գաղտնի կամ սահմանափակ բնույթ է կրում և չի հանդիսանում որոշիչ գործոն։
Պատմական համեմատություն և «կրավորական դիրքորոշում»
Քաղաքագետը համեմատության համար հիշեցնում է Վիետնամի պատերազմը, երբ Խորհրդային Միությունը ցուցաբերում էր բաց և բազմակողմանի աջակցություն Վիետնամին՝ դիվանագիտական, ռազմական և տնտեսական մակարդակներում։
Ներկայում, ըստ Այվազյանի, Ռուսաստանն ու Չինաստանը որդեգրել են ավելի կրավորական և երբեմն նույնիսկ երկիմաստ դիրքորոշում՝ մի կողմից դատապարտելով Իրանի դեմ գործողությունները, իսկ մյուս կողմից՝ խուսափելով բաց և ամբողջական աջակցությունից։
Նրա կարծիքով՝ հենց այս հանգամանքն է ցույց տալիս, որ միջազգային վերոհիշյալ միավորումներին անդամակցությունը փաստացի չի վերածվում անվտանգության կամ ռազմավարական իրական երաշխիքների։