Հայաստանում ներքաղաքական դաշտը մտնում է հերթական ընտրական փուլ, և արդեն այսօր փորձագետները խոսում են լարվածության աճի և ընդդիմության նկատմամբ ճնշումների ուժեղացման մասին։ Քաղաքագետ Ալեն Ղևոնդյանը համոզված է՝ առաջիկա զարգացումները պետք է դիտարկել ոչ միայն ընտրական գործընթացների, այլև ավելի լայն՝ քաղաքական դիմակայության տրամաբանության մեջ։
Ընդդիմության նկատմամբ ճնշումներ՝ նախքան ընտրարշավը
Նրա կարծիքով՝ հիմնական հարցադրումը պետք է լինի այն, թե արդյոք ընդդիմադիր ուժերը, որոնք կարող են հաղթահարել ընտրական շեմը, կկարողանան ազատ և հավասար պայմաններում մասնակցել ընտրություններին։ Նա նշում է, որ այդ ուժերի նկատմամբ արդեն իսկ նկատվում են լուրջ ճնշումներ։
Քաղաքագետը չի բացառում, որ որոշ քաղաքական ուժեր կարող են բախվել անգամ գրանցման խնդիրների, իսկ նրանց ներկայացուցիչների նկատմամբ կարող են կիրառվել ուժային մեթոդներ՝ բերման ենթարկումներ, ձերբակալություններ և այլ սահմանափակումներ։ Նրա դիտարկմամբ՝ գործող վարչապետը չի թաքցնում իր մտավախությունները հատկապես որոշ ընդդիմադիր ուժերի նկատմամբ, այդ թվում՝ «Ուժեղ Հայաստան»-ի։
Ըստ Ղևոնդյանի՝ իշխանության կողմից մի քանի ընդդիմադիր ուժերի հետևողական քննադատությունն ու «դենոնացումը» վկայում են ներքին լարվածության և քաղաքական ռիսկերի ընկալման մասին։ Նրա համոզմամբ՝ կիրառվող մեթոդները նպատակ ունեն չեզոքացնել ընդդիմության ներուժը դեռևս մինչև նախընտրական մրցավազքի ակտիվ փուլը։
Ընդդիմության ռազմավարության անհրաժեշտությունը
Այս պայմաններում քաղաքագետը կարևորում է ընդդիմության պատրաստվածությունը։ Նրա կարծիքով՝ ընդդիմադիր ուժերը պետք է ոչ միայն գիտակցեն առկա ռիսկերը, այլև մշակեն բազմամակարդակ ռազմավարություն։
«Քաղաքականությունը իմպրովիզացիա կամ թատերական ներկայացում չէ, այլ պրագմատիկ գործընթաց, որը պահանջում է հաշվարկ և պատրաստվածություն տարբեր սցենարների»,— ընդգծում է նա։
Ղևոնդյանը կոչ է անում ունենալ ոչ միայն հիմնական գործողությունների պլան, այլև մի քանի պահուստային տարբերակներ, որոնք թույլ կտան պահպանել կայունությունը նույնիսկ լուրջ ճնշումների պայմաններում։
«Ուժեղ Հայաստան»-ի շուրջ զարգացումները
Միևնույն ժամանակ քաղաքագետը կասկած է հայտնում, որ իշխանությունները կգնան ծայրահեղ քայլի՝ որևէ քաղաքական ուժի գրանցումը մերժելու ճանապարհով, այդ թվում՝ «Ուժեղ Հայաստան»-ի դեպքում։
Նրա գնահատմամբ՝ առավել հավանական է, որ իշխանությունները կընտրեն այլ մարտավարություն՝ փորձելով աստիճանաբար թուլացնել այդ ուժի դիրքերը՝ վարկաբեկման և հեղինակությանը հարվածող գործողությունների միջոցով։
Սակայն Ղևոնդյանը նաև կասկածի տակ է դնում նման մեթոդների արդյունավետությունը՝ նշելով, որ դրանք միշտ չէ, որ բերում են ցանկալի քաղաքական արդյունքի։
Քաղաքական գործընթացներ՝ ընտրություններից հետո
Քաղաքագետը կարևոր դիտարկում է անում նաև ընտրությունների դերի վերաբերյալ։ Նրա կարծիքով՝ քաղաքական փոփոխությունները Հայաստանում չեն սահմանափակվում միայն ընտրական գործընթացով, և հիմնական զարգացումները կարող են տեղի ունենալ հենց ընտրություններից հետո։
Վերջում Ղևոնդյանը ընդգծում է, որ գործող իշխանությունը, իր գնահատմամբ, արդեն իսկ քաղաքական պայքարը ընկալում է որպես սուր դիմակայություն, որը որոշ առումներով մոտ է «քաղաքացիական պատերազմի» տրամաբանությանը։
Այս համատեքստում, ըստ նրա, պետք է գնահատել թե՛ նախընտրական քայլերը, թե՛ հետընտրական զարգացումները, որոնք կարող են վճռորոշ լինել երկրի քաղաքական ապագայի համար։