Հայաստանն ու Ադրբեջանը ներկայում գտնվում են «խաղաղ անորոշության» փուլում․ կա հարաբերական հանդարտություն, սակայն այն դեռևս չի վերածվել փաստաթղթային ամրագրված խաղաղության։ Այս մասին նշում է քաղաքագետ Թաթուլ Հակոբյանը։
Հռետորաբանության մեղմացում՝ որպես դրական ազդակ
Քաղաքագետի դիտարկմամբ՝ վերջին շրջանում նկատվում է հակահայ և հակաադրբեջանական կոշտ հռետորաբանության գրեթե լիակատար բացակայություն, ինչը կարելի է դրական ազդակ համարել երկարաժամկետ խաղաղության տեսանկյունից։ Նրա խոսքով՝ նման մթնոլորտը նպաստում է լարվածության նվազեցմանը և տեսականորեն կարող է հիմք ստեղծել խաղաղության գործընթացի առաջխաղացման հարցում։
Միևնույն ժամանակ, այս հարաբերական խաղաղությունը դեռևս չի վերածվել իրական առաջընթացի բանակցային կամ իրավական հարթությունում։
Հակոբյանի գնահատմամբ՝ հիմնական խնդիրը շարունակում են մնալ Ադրբեջանի կողմից առաջ քաշվող նախապայմանները։ Նրա խոսքով՝ հայկական կողմը, ըստ ամենայնի, պատրաստակամություն հայտնել է քայլեր իրականացնել այդ պահանջների կատարման ուղղությամբ՝ ակնկալելով, որ դրանից հետո Բաքուն կանցնի խաղաղության համաձայնագրի ստորագրմանը։
Քաղաքագետը, սակայն, նշում է, որ թեև նման սցենարի հավանականությունը բարձր է, այնուամենայնիվ վերջնական արդյունքը դեռևս հստակ չէ։
Սահմանադրական փոփոխությունների հարցը
Հակոբյանը առանձնահատուկ ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան սպասում են Հայաստանում սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացմանը։ Խոսքը վերաբերում է, մասնավորապես, Սահմանադրության նախաբանում առկա ձևակերպումներին, որոնք հղում են անում Անկախության հռչակագրին։
Այդ հղումներում, հիշեցնենք, ներառված են դրույթներ, որոնք վերաբերում են Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի վերամիավորման գաղափարին, ինչպես նաև ազգային ինքնության և պատմական պահանջների հետ կապված այլ հարցերի։ Քաղաքագետի կարծիքով՝ հենց այս դրույթների վերանայումն է դիտարկվում որպես նախապայման տարածաշրջանային գործընթացների առաջխաղացման համար։
Հակոբյանը չի բացառում, որ նշված փոփոխություններից հետո հնարավոր է դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատում, այդ թվում՝ Թուրքիայի հետ։ Սակայն նա ընդգծում է, որ տարածաշրջանում ընթացող գործընթացներն այնքան դինամիկ են, որ նույնիսկ կարճաժամկետ կանխատեսումներ անելն իսկ բարդ է։
Ներկայիս փուլը նա բնութագրում է ոչ թե կայունություն, այլ ժամանակավոր հավասարակշռություն, երբ ցանկացած զարգացում կարող է կտրուկ փոխել իրավիճակը։