Ադրբեջանը Դադիվանքից հայկական մշակութային արժեքները Հայաստան տեղափոխելու հարցը փորձում է տեղափոխել միջազգային իրավապահ հարթակ՝ դիմելով Ինտերպոլին։ Բաքուն պնդում է, թե վանական համալիրից արժեքները «գողացվել» և տեղափոխվել են Հայաստան, իսկ դրանց տեղափոխման մեջ ներգրավված անձանց նկատմամբ պահանջում է միջազգային հետախուզում հայտարարել։ Արդյոք Ինտերպոլը իսկապես ընթացք է տվել Ադրբեջանի դիմումին։ «Պաշտպանության լավագույն մարտավարությունը հարձակումն է» Քաղաքական մեկնաբան Արտյոմ Երկանյանը Ադրբեջանի այս քայլը դիտարկում է որպես Բաքվի համար արդեն հայտնի քաղաքական մարտավարության հերթական դրսևորում։ Նրա խոսքով՝ մի կողմից Ադրբեջանը շարունակում է հայկական պատմամշակութային ժառանգության ոչնչացման իր քաղաքականությունը, մյուս կողմից՝ հենց հայկական կողմին է մեղադրում այդ ժառանգությունը յուրացնելու մեջ։ «Պաշտպանության լավագույն մարտավարությունը հարձակումն է», - ասում է Երկանյանը՝ նշելով, որ Ադրբեջանը փորձում է նաև միջազգային ոստիկանական մեխանիզմներն օգտագործել իր քաղաքական և աշխարհաքաղաքական նպատակների համար։ Այս համատեքստում նա Դադիվանքի, Գանձասարի և Արցախի մյուս հայկական հուշարձանները «աղվանական» ժառանգություն ներկայացնելու ադրբեջանական փորձերը կապում է Ինտերպոլին ուղղված դիմումի հետ։ Ինտերպոլի կողմից ընդունվելու շանսերը Երկանյանի գնահատմամբ՝ Ադրբեջանի դիմումի՝ Ինտերպոլի կողմից ընդունվելու հիմքերը բացակայում են։ Նա հիշեցնում է, որ Ինտերպոլի կանոնադրությունը սահմանափակում է կազմակերպության միջամտությունը այն գործերին, որոնք ունեն քաղաքական, ռասայական կամ կրոնական բնույթ։ Դադիվանքի դեպքում, նրա խոսքով, այդ հանգամանքը ակնհայտ է։ Երկանյանը նաև հիշեցնում է, որ Ինտերպոլը նախկինում բազմիցս մերժել է Ադրբեջանի նմանատիպ դիմումները։ Մասնավորապես, նա հիշատակում է հասարակական գործիչ Զորի Բալայանի նկատմամբ միջազգային հետախուզում հայտարարելու ադրբեջանական պահանջը, որը ևս մերժվել էր՝ հաշվի առնելով Ինտերպոլի կանոնադրության համապատասխան դրույթները։ «Ես գրեթե վստահ եմ, որ նույն այդ կետը վկայակոչելով՝ այս անգամ ևս այդ պահանջը կմերժվի կամ միգուցե արդեն մերժվել է», - ասում է նա։ Դադիվանքի արժեքների տեղափոխումը՝ ոչ թե գողություն, այլ տարհանում Երկանյանը չի հերքում, որ Դադիվանքից որոշ պատմական և մշակութային արժեքներ՝ այդ թվում զանգեր, խաչեր և խաչքարեր, տեղափոխվել են Հայաստան։ Սակայն, նրա խոսքով, դրանց տեղափոխման նպատակը եղել է հուշարձաններն ու արժեքները հնարավոր ոչնչացումից և վանդալիզմից փրկելը։ Նա այս պնդումը հիմնավորում է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած հայկական մշակութային ժառանգության նախկին ճակատագրով։ Երկանյանը հիշեցնում է Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացումը, Գանձասարի և Արցախի մյուս հայկական հուշարձանների նկատմամբ իրականացված գործողությունները, ինչպես նաև Ղազանչեցոց եկեղեցու նկատմամբ վերաբերմունքը։ Այս համատեքստում նա կարծում է, որ Դադիվանքի մշակութային արժեքների տեղափոխումը պետք է դիտարկել որպես պատմական ժառանգության տարհանում, այլ ոչ թե քրեական իմաստով գողություն։ Նրա խոսքով՝ այդ քայլի նպատակը եղել է արժեքները հնարավոր պղծումից և վանդալիզմից պաշտպանելը, ուստի հիմքեր չկան այն քրեորեն հետապնդվող արարք որակելու համար։

Ценности Дадиванка: Азербайджан обратился в Интерпол, но требование Баку будет отклонено

Азербайджан пытается перенести вопрос о перемещении армянских культурных ценностей из Дадиванка в Армению в международную правоохранительную плоскость, обратившись в Интерпол. Баку утверждает, что ценности были «украдены» из монастырского комплекса и вывезены в Армению, и требует объявить в международный розыск лиц, причастных к их перемещению. Действительно ли Интерпол дал ход обращению Азербайджана?

Лучшая тактика защиты — нападение

Политический обозреватель Артём Ерканян рассматривает этот шаг Азербайджана как очередное проявление уже известной политической тактики Баку. По его словам, с одной стороны, Азербайджан продолжает политику уничтожения армянского историко-культурного наследия, а с другой — обвиняет саму армянскую сторону в присвоении этого наследия.

«Лучшая тактика защиты — нападение», — говорит Ерканян, отмечая, что Азербайджан пытается использовать и международные полицейские механизмы для достижения своих политических и геополитических целей.

В этом контексте он связывает попытки Азербайджана представить Дадиванк, Гандзасар и другие армянские памятники Арцаха как «албанское» наследие с обращением в Интерпол.

Шансы на принятие запроса Интерполом

По оценке Ерканяна, оснований для принятия обращения Азербайджана Интерполом нет.

Он напоминает, что устав Интерпола ограничивает вмешательство организации в дела, имеющие политический, расовый или религиозный характер. По его словам, в случае Дадиванка этот фактор очевиден.

Ерканян также напоминает, что ранее Интерпол неоднократно отклонял аналогичные обращения Азербайджана. В частности, он упоминает требование Азербайджана объявить в международный розыск общественного деятеля Зори Балаяна, которое также было отклонено с учетом соответствующих положений устава Интерпола.

«Я почти уверен, что со ссылкой на тот же пункт и на этот раз требование будет отклонено или, возможно, уже отклонено», — говорит он.

Перемещение ценностей Дадиванка — не кража, а эвакуация

Ерканян не отрицает, что некоторые исторические и культурные ценности, в том числе колокола, кресты и хачкары, были перевезены из Дадиванка в Армению. Однако, по его словам, целью их перемещения было спасение памятников и ценностей от возможного уничтожения и вандализма.

В обоснование этого утверждения он ссылается на судьбу армянского культурного наследия, ранее перешедшего под контроль Азербайджана.

Ерканян напоминает об уничтожении хачкаров Джуги, действиях в отношении Гандзасара и других армянских памятников Арцаха, а также об отношении к церкви Казанчецоц.

В этом контексте он считает, что перемещение культурных ценностей Дадиванка следует рассматривать как эвакуацию исторического наследия, а не как кражу в уголовно-правовом смысле.

По его словам, целью этого шага была защита ценностей от возможного осквернения и вандализма, поэтому оснований квалифицировать его как уголовно наказуемое деяние нет.


👉 Политика — Vectors.am

Прокрутить вверх