Սպասվում էր ամերիկա-իսրայելական նոր հարձակում Իրանի դեմ, սակայն Վենեսուելայում ԱՄՆ-ի վերջերս իրականացրած գործողությունը կարող է խանգարել այդ պլաններին՝ ստեղծելով անսպասելի քաղաքական և տնտեսական բարդություններ: Նման կարծիքի է քաղաքագետ Արմեն Այվազյանը։ Վենեսուելայի գործողության անհաջող քաղաքական արդյունքները Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ-ի գործողությունները Վենեսուելայում թեև ռազմական առումով հաջող էին, սակայն քաղաքական նպատակներին չհասան: Ընդհակառակը՝ հանգեցրեցին բնակչության համախմբմանը գործող իշխանության շուրջ՝ արտաքին սպառնալիքի դեմ: Այվազյանը նմանեցնում է այս իրավիճակը Իրանի հետ, որտեղ նախորդ տարվա հարձակումից հետո հասարակության բոլոր հատվածները միավորվեցին պետական դրոշի տակ: Վենեսուելայում նման միտումներ արդեն ի հայտ են գալիս, ինչը հակառակ արդյունք է տալիս ԱՄՆ-ի մտադրություններին: Եթե Միացյալ Նահանգները փորձեն հասցնել երկրորդ հարվածը, դա ռազմական առումով ավելի դժվար կլինի, քանի որ Վենեսուելան արդեն պատրաստված է: Քաղաքական առումով էլ դա ծանր կնստի Թրամփի վարչակազմի վրա՝ պահանջելով լրացուցիչ ռեսուրսներ: Նույնիսկ եթե ԱՄՆ-ը վերահսկողություն հաստատի Վենեսուելայի նավթային ենթակառուցվածքների վրա, դա կպահանջի մեծ ներդրումներ, ինչը բեռ կդառնա ԱՄՆ-ի համար: Բացի այդ, այս գործողությունը չստացավ հստակ աջակցություն: Լատինական Ամերիկայի երկրներից միայն Արգենտինան և Էկվադորը են քաղաքական աջակցություն հայտնել, առանց ռազմական օգնության: Մեծ պետությունները, ինչպես Բրազիլիան, Չիլին, Կոլումբիան, Կուբան և Մեքսիկան, խստորեն դատապարտել են միջամտությունը: Իրանի հեռանկարները և կապը Վենեսուելայի հետ Եթե Վենեսուելայում գործողությունը հաջողվեր, հաջորդը կլիներ Իրանը: Այվազյանի կարծիքով, Իրանի դեմ մեծ պատերազմի դեպքում Իրանը կփակի Հորմուզի նեղուցը, որտեղից արտահանվում է աշխարհի նավթի մոտ 30%-ը: Վենեսուելայի նավթի վերահսկողությունը կապահովեր ԱՄՆ-ին և դաշնակիցներին այլընտրանքային աղբյուրներով: Իրանի ներսում կան անկարգություններ, և ԱՄՆ-ը կարող էր փորձել արագացնել իր գործողությունները ԻԻՀ դեմ, սակայն Վենեսուելայի ճգնաժամը հետաձգում է այդ պլանները: Այվազյանը հույս ունի, որ դա ընդհանրապես կկանխի հարձակումը: Հայաստանի շահերը և Իրանի կայունության կարևորությունը Այս զարգացումները ձեռնտու են Հայաստանին: Կայուն Իրանը երաշխավորում է Հայաստանի անվտանգությունը, մասնավորապես Սյունիքի մարզում, և կանխում Ադրբեջանի հնարավոր ներխուժումը: Այսօր Իրանը Հայաստանի անվտանգության գլխավոր երաշխավորն է, քանի որ Ռուսաստանի հետ դաշնակցությունը, չնայած ֆորմալ առկայությանը, հաճախ չի գործում գործնականում, ասում է նա։ Այդ պատճառով Իրանի դեմ հարձակման կանխումը մեծ հաշվով նպաստում է նաև Հայաստանի կայունությանը:

Վենեսուելայի գործողության քաղաքական հետևանքները․ Ի՞նչ շահեց Իրանը

Սպասվում էր ամերիկա-իսրայելական նոր հարձակում Իրանի դեմ, սակայն Վենեսուելայում ԱՄՆ-ի վերջերս իրականացրած գործողությունը կարող է խանգարել այդ պլաններին՝ ստեղծելով անսպասելի քաղաքական և տնտեսական բարդություններ: Նման կարծիքի է քաղաքագետ Արմեն Այվազյանը։ 

Վենեսուելայի գործողության անհաջող քաղաքական արդյունքները

Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ-ի գործողությունները Վենեսուելայում թեև ռազմական առումով հաջող էին, սակայն քաղաքական նպատակներին չհասան: Ընդհակառակը՝ հանգեցրեցին բնակչության համախմբմանը գործող իշխանության շուրջ՝ արտաքին սպառնալիքի դեմ: Այվազյանը նմանեցնում է այս իրավիճակը Իրանի հետ, որտեղ նախորդ տարվա հարձակումից հետո հասարակության բոլոր հատվածները միավորվեցին պետական դրոշի տակ: Վենեսուելայում նման միտումներ արդեն ի հայտ են գալիս, ինչը հակառակ արդյունք է տալիս ԱՄՆ-ի մտադրություններին:

Եթե Միացյալ Նահանգները փորձեն հասցնել երկրորդ հարվածը, դա ռազմական առումով ավելի դժվար կլինի, քանի որ Վենեսուելան արդեն պատրաստված է: Քաղաքական առումով էլ դա ծանր կնստի Թրամփի վարչակազմի վրա՝ պահանջելով լրացուցիչ ռեսուրսներ: Նույնիսկ եթե ԱՄՆ-ը վերահսկողություն հաստատի Վենեսուելայի նավթային ենթակառուցվածքների վրա, դա կպահանջի մեծ ներդրումներ, ինչը բեռ կդառնա ԱՄՆ-ի համար:

Բացի այդ, այս գործողությունը չստացավ հստակ աջակցություն: Լատինական Ամերիկայի երկրներից միայն Արգենտինան և Էկվադորը են քաղաքական աջակցություն հայտնել, առանց ռազմական օգնության: Մեծ պետությունները, ինչպես Բրազիլիան, Չիլին, Կոլումբիան, Կուբան և Մեքսիկան, խստորեն դատապարտել են միջամտությունը:

Իրանի հեռանկարները և կապը Վենեսուելայի հետ

Եթե Վենեսուելայում գործողությունը հաջողվեր, հաջորդը կլիներ Իրանը: Այվազյանի կարծիքով, մեծ պատերազմի դեպքում Իրանը կփակի Հորմուզի նեղուցը, որտեղից արտահանվում է աշխարհի նավթի մոտ 30%-ը: Վենեսուելայի նավթի վերահսկողությունը կապահովեր ԱՄՆ-ին և դաշնակիցներին այլընտրանքային աղբյուրներով:

Իրանի ներսում կան անկարգություններ, և ԱՄՆ-ը կարող էր փորձել արագացնել իր գործողությունները ԻԻՀ դեմ, սակայն Վենեսուելայի ճգնաժամը հետաձգում է այդ պլանները: Այվազյանը հույս ունի, որ դա ընդհանրապես կկանխի հարձակումը:

Հայաստանի շահերը և Իրանի կայունության կարևորությունը

Այս զարգացումները ձեռնտու են Հայաստանին: Կայուն Իրանը երաշխավորում է Հայաստանի անվտանգությունը, մասնավորապես Սյունիքի մարզում, և կանխում Ադրբեջանի հնարավոր ներխուժումը: Այսօր Իրանը Հայաստանի անվտանգության գլխավոր երաշխավորն է, քանի որ Ռուսաստանի հետ դաշնակցությունը, չնայած ֆորմալ առկայությանը, հաճախ չի գործում գործնականում, ասում է նա։

Այդ պատճառով Իրանի դեմ հարձակման կանխումը մեծ հաշվով նպաստում է նաև  Հայաստանի կայունությանը:


👉 https://vectors.am/category/regional/

Scroll to Top