Հայաստանում ոչ ոք դեմ չէ սահմանների ապաշրջափակմանը, մասնավորապես՝ Թուրքիայի հետ սահմանի բացմանը, սակայն այս հարցը բարձրացնելիս կարևոր է հաշվի առնել նաև այդ քայլի ժամանակին լինելը՝ որքանով է Հայաստանի տնտեսությունը և հայ արտադրողները պատրաստ այդ քայլին։ Այս մասին հայտարարել է ՀՀ ՊԵԿ նախկին ղեկավար Դավիթ Անանյանը։
Նա հիշեցրել է, որ Հայաստանը, լինելով ԵԱՏՄ անդամ, պետք է հաշվի առնի նաև այդ կողմը։ «Մենք պետք է հարց տանք՝ արդյոք Հայաստանն իրավունք ունի՞ մաքսատուրքային քաղաքականություն վարել ԵԱՏՄ-ից անկախ՝ որոշակի մաքսատուրքեր սահմանելու միջոցով մեղմելու այն վնասը, որը կարող է հասցվել սահմանի բացմամբ», — նշել է Անանյանը՝ ընդգծելով տնտեսության անբավարար պատրաստվածության ռիսկերը հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը։
Դավիթ Անանյանն ավելացրել է, որ բացի մեծ թվով խոշոր ձեռնարկությունների առկայությունից, Թուրքիան նաև ակտիվորեն սուբսիդավորում է արտադրությունները։ Խոսքը ոչ միայն գյուղատնտեսության մասին է, ինչպես ընդունված է համարել, այլև արդյունաբերության, հատկապես արտահանող ընկերությունների։ Սա էլ ավելի է մեծացնում թուրքական ընկերությունների մրցակցային առավելությունները։
ՀՀ նախկին ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը բացատրել է, թե կոնկրետ ինչ ռիսկերի մասին է խոսում իր գործընկերը։ «Հայտնի է, որ սահմանների բացման դեպքում ավելի ուժեղ տնտեսությունն ու խոշոր ձեռնարկությունները դուրս են մղում ավելի թույլ տնտեսության փոքր ընկերություններին, եթե, իհարկե, պետությունը միջոցներ չի ձեռնարկում տեղական արտադրողին աջակցելու համար։ Սա օբյեկտիվ իրականություն է. խոշոր ընկերությունների մոտ գործում է այսպես կոչված մասշտաբի էֆեկտը, որը թույլ է տալիս նվազեցնել արտադրանքի ինքնարժեքը, առաջարկել ավելի ցածր գներ և դրանով իսկ մեծացնել մրցակցային ճնշումը փոքր բիզնեսի վրա», — նշել է Արամյանը։
Արամյանի խոսքով՝ առանցքային գործոն է պետության առևտրային քաղաքականություն ձևավորող կառույցների պատրաստվածության աստիճանը սահմանների բացման համար։ «Մենք չենք կարող հույս դնել տեղական արտադրողների միակողմանի պաշտպանության վրա։ Պետք չէ վախենալ սահմանների բացումից, սակայն անհրաժեշտ է կիրառել արդյունավետ պաշտպանության միջոցների համալիր, որպեսզի ներքին ձեռնարկությունները դուրս չմղվեն հարևան երկրների ավելի խոշոր մրցակիցների կողմից։
Օրինակ, եթե ընդունվի որոշում, որ այս կամ այն ոլորտը երկարաժամկետ հեռանկարում չի կարող դիմակայել մրցակցությանը, կարելի է կազմակերպել աշխատակիցների վերապրոֆիլավորման ծրագրեր՝ նրանց հետագա զբաղվածությունն այլ ոլորտներում ապահովելու համար։ Ընդ որում, ամբողջ աշխարհում գյուղատնտեսությունը ավանդաբար աջակցվում է պետության կողմից սուբսիդիաների միջոցով, քանի որ դրա պահպանումը պարենային անվտանգության կարևորագույն տարր է», — ընդգծել է Արամյանը։