ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Իրանի դեմ նոր ռազմական գործողություն սկսելու որոշումը, ամենայն հավանականությամբ, արդեն կայացված է, և Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրությունների արդյունքները չեն փոխի այն։ Ամերիկագետ, վերլուծաբան Սուրեն Սարգսյանի գնահատմամբ՝ առաջիկա օրերին մեծ է Իրանի դեմ հերթական հարձակման հավանականությունը։ Ընդ որում, Վաշինգտոնում քննարկվող սցենարների շարքում կա նաև միջուկային հարվածի տարբերակը։
Թրամփը չի հրաժարվի Իրանի դեմ հարվածից
Սարգսյանի համոզմամբ՝ նույնիսկ եթե հանրապետականները նոյեմբերի 3-ի միջանկյալ ընտրություններում կորցնեն վերահսկողությունը Ներկայացուցիչների պալատում, դա չի խանգարի Թրամփին իրականացնել իր արտաքին քաղաքական ծրագրերը, այդ թվում՝ Իրանի դեմ նոր ռազմական գործողությունը։ Ամերիկագետը կանխատեսում է, որ հանրապետականները, ամենայն հավանականությամբ, կկորցնեն մեծամասնությունը Ներկայացուցիչների պալատում, մինչդեռ Սենատում դեռ կարող են պահպանել վերահսկողությունը՝ մեկ-երկու ձայնի առավելությամբ։
Նա ընդգծում է, որ միջանկյալ ընտրությունները նախագահի գործունեության նկատմամբ վստահության յուրատեսակ հանրաքվե են։ Ընտրողները քվեարկությամբ գնահատական են տալիս նաև գործող նախագահին։ Ներկայացուցիչների պալատում մեծամասնությունը կորցնելու դեպքում դեմոկրատները կարող են նորից իմպիչմենտի գործընթաց սկսել Թրամփի դեմ, սակայն Սարգսյանը չի կարծում, որ այն կհանգեցնի նրա պաշտոնանկությանը։ Դրա համար Սենատում անհրաժեշտ է 75 ձայն, և դեմոկրատները պետք է կարողանան իրենց կողմը գրավել նաև 15 հանրապետականի, ինչը, վերլուծաբանի գնահատմամբ, գրեթե անհնար է։
Սակայն Կոնգրեսում վերահսկողության կորուստը, նրա խոսքով, Թրամփի համար կբարդացնի միայն ներքաղաքական աշխատանքը, բայց արտաքին քաղաքականության իրականացման հարցում լուրջ խոչընդոտ չի ստեղծի։
Իսրայելն է լոբբինգ անում ԱՄՆ-ի ռազմական հարվածի համար
«Իրանի հարցով որոշումը, ըստ էության, կայացված է»,- ընդգծում է Սարգսյանը՝ հիշեցնելով, որ Թրամփն ինքն էր հայտարարել՝ նախընտրական փուլում չի դիմի Իրանի դեմ լրացուցիչ ռազմական գործողությունների, իսկ ընտրություններից հետո կարող է դա անել։ Հետևաբար, ամերիկագետը մեծ է համարում առաջիկա օրերին Իրանի դեմ նոր հարձակման հավանականությունը։
Սարգսյանի գնահատմամբ՝ Իրանի դեմ նոր հարձակման հարցում հիմնական նախաձեռնողը ոչ թե Թրամփն է, այլ Իսրայելը, որն ակտիվորեն լոբբինգ է անում Վաշինգտոնում՝ հասնելու նրան, որ Միացյալ Նահանգներն ինքը հարված հասցնի Իրանին։
Սարգսյանը չի բացառում Իրանի դեմ միջուկային զենք կիրառելու հնարավորությունը։ Նա հիշատակում է Թաքեր Կառլսոնի հրապարակած տեղեկությունը, ըստ որի՝ քննարկվում է նման հարվածի տարբերակը։
Խոսքը, ըստ այդ տեղեկության, քաղաքացիական բնակչության դեմ միջուկային զենք կիրառելու մասին չէ, այլ Իրանի ռազմավարական նշանակության օբյեկտներին հարվածելու՝ մասնավորապես միջուկային զենքի հնարավոր պահեստներին կամ հարստացված ուրանի հետ կապված ենթակառուցվածքներին։
Սարգսյանի խոսքով՝ այդ տեղեկությունները չեն հերքվել, բայց չեն էլ հաստատվել։ Այնուամենայնիվ, նա ընդգծում է, որ նման սցենարն իրական քննարկումների առարկա է, և դրա իրականացումը համաշխարհային մասշտաբի աղետ կլինի։
Թրամփի վարչակազմում պատերազմը կանխող ուժ չկա
Ամերիկագետի գնահատմամբ՝ Թրամփի վարչակազմում չկան ազդեցիկ ուժային կենտրոններ, որոնք կարող են կանխել Իրանի դեմ պատերազմը։ Որոշակի հակակշիռ ստեղծելու դեր փորձում էր ստանձնել փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը, սակայն նրա հնարավորությունները սահմանափակ են։
Սարգսյանը Վենսի դիրքորոշումը կապում է նաև նրա քաղաքական հավակնությունների հետ։ Նա հանրապետականների հավանական հաջորդ նախագահական թեկնածուներից մեկն է դիտարկվում։ Սակայն Թրամփի վարչակազմի ոչ պոպուլյար որոշումները, այդ թվում՝ Իրանի դեմ պատերազմը, Վենսի համար լուրջ քաղաքական խնդիր են դառնալու։ Սարգսյանի խոսքով՝ նա չի կարող խուսափել դրանց պատասխանատվությունից, նույնիսկ եթե համաձայն չէ այդ որոշումներին։
Սարգսյանը նաև ուշադրություն է հրավիրում Իրանի դեմ պատերազմի ներքաղաքական գնի վրա։ Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ-ում պատերազմի որոշումը պոպուլյար չէ, իսկ բենզինի գների կտրուկ բարձրացումն արդեն լուրջ դժգոհություն է առաջացրել ամերիկացիների շրջանում։«Բողոքողները շատ են, մարդիկ ասում են՝ ավելի լավ է Իրանը միջուկային զենք ունենա, բայց մենք էժան վառելիք ունենայինք»,— նշում է ամերիկագետը։
Նրա ներկայացմամբ՝ Թրամփի աշխատանքի նկատմամբ հավանության ցուցանիշը ներկայումս ընդամենը 35-40 տոկոս է, ինչը բավական ցածր ցուցանիշ է։ Այս պայմաններում նա գնում է միջանկյալ ընտրությունների՝ ունենալով հասարակական դժգոհության և պատերազմի ոչ պոպուլյարության խնդիրը։
Այնուամենայնիվ, Սարգսյանը չի կարծում, որ այս հանգամանքները կփոխեն Թրամփի որոշումը։ Նրա գնահատմամբ՝ Իրանի դեմ նոր հարձակման հարցում արդեն ձևավորված քաղաքական և ռազմական տրամաբանությունը շարունակելու է գործել՝ անկախ ընտրությունների արդյունքներից։
Այսպիսով, ամերիկագետի նկարագրած իրավիճակում Իրանի դեմ նոր հարձակումը ոչ թե հեռավոր հավանականություն է, այլ առաջիկա օրերին սպասվող զարգացում։ Իսկ եթե Իսրայելի լոբբինգը հանգեցնի միջուկային հարվածի տարբերակի իրականացմանը, հակամարտությունը կարող է վերածվել համաշխարհային մասշտաբի աղետի։