Հայ-չինական տնտեսական համագործակցության ներկա իրավիճակում Չինաստանի շուկայի խորքային ուսումնասիրությունն ու հայկական արտադրանքի համապատասխանեցումը տեղական պահանջներին դարձել են առաջնահերթություն:
Ըստ Հայ-չինական գործընկերության կենտրոն ՀԿ-ի նախագահ Արմեն Մխիթարյանի՝ չինական շուկայում դիրքավորվելը բավականին բարդ է: «Մեր հարևան պետությունները մոտ մեկ տասնամյակ աշխատել են այս ուղղությամբ, և այսօր վրացական և ադրբեջանական արտադրանքը բավականին հայտնի է Չինաստանում և հաջողությամբ վաճառվում է», — ասաց նա:
Ոչ միայն ավանդական գինի, կոնյակ կամ օղի․․․
Նա ընդգծեց, որ Հայաստանը կարող է մտնել չինական շուկա ոչ միայն ավանդական գինի, կոնյակ կամ օղի արտադրանքով, այլ նաև տեքստիլ, նորաձևության ապրանքներ և հրուշակեղեն: «Վերջին տարիներին փորձել ենք մեր գործընկերներին ներկայացնել տեքստիլի և նորաձևության ոլորտի արտադրանքները. արձագանքը բավականին դրական է, բայց մրցունակությունն ու գնային քաղաքականությունը դեռ պահանջում են փորձ և ժամանակ», — ասաց Մխիթարյանը: Նա նաև նշեց, որ հայկական օղիները չինացի սպառողների համար քիչ պահանջված են, իսկ գինու ոլորտում՝ Չինաստանում սպառվող գինու 90%-ը տեղական արտադրանք է: Այսպիսով, հայկական կոնյակը պետք է կարողանա մրցակցի պրեմիալ շուկայում հայտնի եվրոպական և միջազգային բրենդների հետ:
Վերջին տարիներին դեպի Չինաստան արտահանման ծավալները մեծացել են, սակայն կառուցվածքով հիմնական արտադրանքը շարունակում է լինել պղինձը և պղինձի խտանյութը: Հայաստանից արտանվող պղնձի մոտ 52%-ը գնում է Չինաստան, իսկ անցյալ տարվա կարևոր ֆենոմենն ոսկին էր, որը մեծ քանակությամբ վերաարտահանվեց: Արտահանման ապրանքների մեջ մտնում են խմիչքներ, սիգարետներ, օպտիկական սարքավորումներ: Մխիթարյանը ընդգծեց, որ կարևոր է, որ արտահանվող ապրանքները կրեն հավելյալ արժեք՝ ոչ միայն հումք, որպեսզի հայկական արտադրանքը մրցունակ լինի շուկայում:
Լոգիստիկա, օրենսդրություն և պետական աջակցություն
Մխիթարյանը շեշտեց, որ լոգիստիկան հիմնական խոչընդոտներից է. Հայաստանը լոգիստիկ առումով որոշ չափով սահմանափակված է, և ապրանքների Չինաստան ուղարկումը մեծ ծախսերի հետ է կապված: «Պետք է աշխատենք չինական կողմի և մեր հարևան երկրների հետ՝ համատեղ ճանապարհներ ստեղծելու և բեռնափոխադրման գործընթացը օպտիմալացնելու համար», — նշեց նա:
Նա անդրադարձավ նաև օրենսդրական բարդություններին, որոնք խոչընդոտում են հայկական արտադրանքի ցուցահանդեսներին տեղափոխմանը: Սակայն գոյություն ունի ատակորնետ համակարգը, որը թույլ է տալիս ապրանքը ժամանակավոր ներմուծել և ցուցադրել առանց ավելորդ փաստաթղթային բեռի: 2022 թվականին արտաքին գործերի նախարարության և կառավարության աջակցությամբ կատարվել են համապատասխան փոփոխություններ, և առևտրի պալատը տրամադրում է այս սերտիֆիկատը: Մխիթարյանը ընդգծեց, որ տնտեսվարողները պետք է տեղեկացված լինեն այս հնարավորության մասին և կարողանան լիարժեք օգտագործել այն՝ ընդլայնելով իրենց ներկայությունը չինական շուկայում:
Ագրարային ոլորտ և տեխնոլոգիական համագործակցության հեռանկարներ
Մխիթարյանը ընդգծեց, որ չինացի ներդրողները մեծ հետաքրքրություն են ցուցաբերում հայկական գյուղատնտեսության ոլորտի նկատմամբ: Տաքատների զարգացումը, նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը և որակյալ գյուղատնտեսական ապրանքների արտադրությունը կարող են ձևավորել երկարաժամկետ համագործակցության հիմք:
«Հայաստանի գյուղատնտեսական փորձը, համադրած չինական տեխնոլոգիական հնարավորություններով, կարող է ապահովել բարձր արդյունք», — նշեց նա:
Նա ավելացրեց, որ ստեղծված են մի քանի հնարավոր նախագծեր՝ նպատակ ունենալով համատեղ ձեռնարկություններ և փորձի փոխանակում: «Պետք է ապահովել, որ այս ծրագրերը ստանան պետական աջակցություն, քանի որ միայն երկու մասնավոր ընկերությունների միջև համագործակցությունը սկզբնական փուլում դժվար է իրականացվող առանց երկկողմանի աջակցության», — եզրափակեց Մխիթարյանը: