Ի՞նչ սպասել Աբու Դաբիի հանդիպումից. խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումը քիչ հավանական է, բայց իրատեսական

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումը քիչ հավանական է, բայց ոչ անհնարին։ Նման տեսակետ ունի նաև քաղաքական մեկնաբան Հակոբ Բադալյանը։ 

Նրա խոսքով՝ գլխավոր հարցը ոչ թե փաստաթղթի ստորագրումն է, այլ այն քաղաքական գինը, որը Հայաստանը կարող է վճարել այդ քայլի դիմաց։ Նա նշել է. «Կարևոր է հասկանալ, թե ինչ լրացուցիչ պահանջներ են ներկայացվում Երևանին՝ արդեն հնչեցված երկուսից բացի։ Հիմնական հարցն հենց սա է»։ Նրա կարծիքով՝ այդ պահանջները կարող են վերաբերել հաղորդակցությունների ապաշրջափակմանը, սահմանների սահմանազատմանը և դեմարկացիային, ինչպես նաև ադրբեջանցիների այսպես կոչված «վերադարձին» Հայաստան։

Բադալյանը ընդգծել է, որ խաղաղության համաձայնագրի տեքստի շուրջ համաձայնության առկայությունը չի նշանակում, որ կողմերի միջև իրական համաձայնություն է ձեռք բերվել։ Նա հիշեցրել է, որ մի քանի ամիս առաջ հայտարարվել էր, որ համաձայնագրի կետերը համաձայնեցված են, սակայն այդ պահից սկսած Բաքուն շարունակում է պնդել առնվազն երկու նախապայմանի վրա՝ Մինսկի խմբի լուծարումը և Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխությունը։

Բացի այդ, ինչպես նշել է վերլուծաբանը, կան կարևոր հարցեր, որոնք չեն ներառվել համաձայնագրում։ Դրանց թվում են ապաշրջափակումը, որը ըստ էության կենտրոնացած է բացառապես Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև կապի հաստատման վրա, ինչպես նաև սահմանի սահմանազատման հարցը։ «Կիրանցում տեղի ունեցածը սահմանազատում չէր, այլ Բաքվի տարածքների հանձնման պահանջի կատարում։ Սահմանազատման ու դեմարկացիայի գործընթացները դեռ չեն մեկնարկել», – նշել է Բադալյանը։

Նրա խոսքով՝ այս բոլոր չհամաձայնեցված հարցերն ու գործընթացները կասկածի տակ են դնում երկարաժամկետ խաղաղության հաստատման հնարավորությունը, նույնիսկ եթե փաստաթուղթը ստորագրվի։

Աբու Դաբիում կայանալիք Փաշինյան-Ալիև հանդիպման մասին Բադալյանը նշել է, որ այն ուշագրավ է՝ բանակցային գործընթացի աշխարհագրության փոփոխության տեսանկյունից։ Նախկինում հանդիպումները տեղի էին ունենում ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի կամ Ռուսաստանի միջնորդությամբ, այժմ՝ Մերձավոր Արևելքում, Պարսից ծոցի տարածաշրջանում։

Նրա կարծիքով՝ սա ոչ միայն աշխարհագրական փոփոխություն է, այլև վկայությունն է այն մասին, որ գործընթացում ներգրավված դերակատարների շրջանակն ընդլայնվում է։ Բադալյանը նշել է, որ Թուրքիան, ամենայն հավանականությամբ, էական դեր է խաղացել այս հանդիպման նախաձեռնման գործում։ Նա հիշեցրել է, որ Աբու Դաբիում հանդիպման մասին խոսակցությունները սկսվել են անմիջապես Փաշինյանի՝ Թուրքիա այցից հետո, մինչդեռ այդ այցից առաջ քննարկվում էր Փաշինյան-Ալիև հնարավոր հանդիպումը հենց Թուրքիայում։

 «Կարծում եմ՝ Թուրքիան եղել է այս հանդիպման հիմնական նախաձեռնողներից մեկը, իսկ Էմիրությունների ընտրությունը պայմանավորված է նրանց՝ որպես չեզոք կողմ ընկալմամբ», – ընդգծել է նա։ Բադալյանը նաև չի բացառել Չինաստանի որոշակի ներգրավվածությունը՝ հիշեցնելով, որ Հայաստանի արտգործնախարարը Չինաստան այցի ընթացքում հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄԷ-ի արտգործնախարարի հետ։

Scroll to Top