Հայաստանում ընտրությունների նախաշեմին պահպանվում են համակարգային խնդիրներ՝ կապված քաղաքական մշակույթի մակարդակի և քաղաքական մրցակցության անհավասար պայմանների հետ, ինչն անդրադառնում է ժողովրդավարական գործընթացների որակի վրա և հետագայում կարող է ազդել ընտրական գործընթացների հանդեպ քաղաքացիների վստահության վրա: Այս մասին հայտարարել է Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը:
Քաղաքացիների ցածր ներգրավվածություն
Մելիքյանը նշում է, որ քաղաքացիների զգալի մասը դեռևս չունի բավարար քաղաքական գիտելիքներ և տեղի ունեցող իրադարձությունների քննադատական վերլուծության հմտություններ: Դա, նրա կարծիքով, արտացոլվում է ընտրություններին մասնակցության մակարդակի և հասարակական-քաղաքական կյանքում ընդհանուր ներգրավվածության վրա:
Նա նաև մատնանշում է ընտրողների ակտիվության նվազման կամ անկայունության միտումը: Մելիքյանը նկատել է, որ նախորդ ընտրական փուլերում արձանագրվել են դեպքեր, երբ մասնակցության մակարդակը եղել է չափազանց ցածր՝ ընդհուպ մինչև 25%: Ընդհանուր առմամբ, վերջին տարիներին նկատվում է քաղաքական գործընթացներում քաղաքացիների ներգրավվածության մակարդակի անկման բացասական միտում, ինչն էլ հանգեցնում է ընտրություններին ցածր մասնակցության: Նման իրավիճակը, ըստ Մելիքյանի, չի կարող առողջ համարվել քաղաքական համակարգի համար:
Քաղաքական մրցակցության անհավասար պայմաններ
Մելիքյանի գնահատմամբ՝ առանցքային խնդիրներից մեկը քաղաքական ուժերի միջև հնարավորությունների անհավասարությունն է: Դա հատկապես նկատելի է տարբեր դերակատարների տրամադրության տակ եղած ռեսուրսների հարցում, ինչպիսիք են՝ ֆինանսական հնարավորությունները, լրատվամիջոցներին և քարոզչական գործիքներին հասանելիությունը: Արդյունքում՝ համակարգում վաղուց ներկայացված և կայուն դիրքեր ունեցող քաղաքական ուժերը ստանում են էական առավելություն: Նրա խոսքով՝ ավելի մեծ ռեսուրսներ ունեցող մասնակիցների կողմից իրականացվող անընդհատ տեղեկատվական ճնշումը նույնպես խաթարում է քաղաքական մրցակցության հավասարակշռությունը և ազդում ընտրողների ընկալումների վրա:
Նա ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ քաղաքական համակարգն ընդհանուր առմամբ մնում է ոչ բավարար ինստիտուցիոնալացված: Ըստ նրա՝ քաղաքական դաշտը մեծամասամբ վերահսկվում է առանցքային առաջնորդների փոքր շրջանակի կողմից, ինչի պատճառով նոր խաղացողների համար դժվար է առաջխաղացում ապահովել: Այս միտումը խոչընդոտում է նաև արդեն կայացած կուսակցությունների ներսում սերնդափոխությանը: Կենտրոնացումը հայտնի առաջնորդների վրա, ըստ Մելիքյանի, լրացուցիչ արգելքներ է ստեղծում քաղաքական դաշտի զարգացման համար և նվազեցնում քաղաքական գործընթացի իրական մրցակցությունը: