«Քաղաքացիական պայմանագիր» (ՔՊ) կուսակցության նախաձեռնությունները ուղղված են Հայաստանի զինված ուժերի թուլացմանը։ Ժամկետային զինծառայության կրճատումը, պաշտպանական ծախսերի նվազեցումը և ռազմական արդյունաբերության դե ֆակտո «դեմոնտաժը» պետք է դիտարկել Ադրբեջանի և Թուրքիայի պահանջների համատեքստում։ Նման կարծիքի է Հայաստանի Հանրապետության ռազմարդյունաբերության կոմիտեի նախկին ղեկավար Ավետիք Քերոբյանը։
Իշխանության քայլերը՝ բանակի թուլացում, թե՞ ռեսուրսների պակաս
Քերոբյանը նշել է, որ ՔՊ-ի կողմից առաջարկվող օրենսդրական նախաձեռնությունները, մասնավորապես՝ ժամկետային զինծառայության ժամկետը վեց ամսով կրճատելու առաջարկը, կարող են դիտարկվել երկու հիմնական համատեքստում։ Առաջինը՝ Ադրբեջանի և Թուրքիայի պահանջների կատարումն է, որոնք, նրա խոսքով, ներառում են Հայաստանի ապառազմականացում, զինված ուժերի կրճատում և ռազմական արդյունաբերության ոչնչացում։ «Գիտենք, որ ‘խաղաղության պայմանագիր’ կոչվածի 17 կետերից բացի կան նաև այլ պայմաններ, որոնք ժամանակ առ ժամանակ բացահայտվում են Ալիևի կամ նրա օգնականների կողմից։ Դրանք ներառում են զինված ուժերի դերի նվաստացում, սպառազինության և ռազմամթերքի հանձնում կամ արտահանում, օրինակ՝ Ուկրաինա», — ասել է Քերոբյանը։
Երկրորդ համատեքստը, նրա կարծիքով, կապված է նախընտրական ռազմավարության հետ։ «Ժամկետի կրճատման առաջարկը նաև ‘նախընտրական հնարք’ է։ Զորակոչի ժամկետը կրճատելու մասին խոստումը վերաբերում է հաջորդ զորակոչին, որը տեղի կունենա արդեն հաջորդ իշխանության օրոք։ Սա նշանակում է, որ ներկայիս իշխանությունները խնդիրներ են ստեղծում ապագա կառավարությունների համար», — նշել է նա։
Փողով զինծառայությունից ազատվելու տապալված փորձ
Քերոբյանը հիշեցրել է ՔՊ-ի կողմից առաջարկված՝ զինծառայությունից «փողով ազատվելու» օրենսդրական նախաձեռնության մասին, որը «խայտառակ կերպով տապալվեց» Ազգային ժողովում։ Նրա խոսքով՝ նախաձեռնությունը հետ է կանչվել հանրային մեծ դժգոհության պատճառով, քանի որ այն կարող էր հանգեցնել սոցիալական անարդարության խորացման և հասարակության «կաստայացման»։ «Իշխանությունները կարծում էին, որ ‘որդեկորույս մայրերը’ կամ ‘իրենց որդիներին բանակ ուղարկել չուզող մայրերը’ կդառնան այդ նախագծի առաջամարտիկները, բայց տեղի ունեցավ հակառակը։ Հանրությունը ընդվզեց, քանի որ դա կխորացներ անհավասարությունը և կվերացներ հասարակության համերաշխության վերջին նշույլները», — ասել է Քերոբյանը։ Նա նաև նշել է, որ նույնիսկ ՔՊ-ի ներսում կարծիքները բաժանվել էին, ինչն էլ հանգեցրել է նախագծի տապալմանը։
Զինված ուժերի թուլացման վտանգները
Քերոբյանի կարծիքով՝ զինծառայության ժամկետի կրճատումը առանց համապատասխան անվտանգության համակարգի ստեղծման կհանգեցնի բանակի մարտունակության նվազմանը։ Նա նաև կասկածի տակ է դրել իշխանությունների վստահությունը, թե Ադրբեջանը ռազմական ագրեսիա չի դրսևորի։ «Թրամփի WhatsApp-ի համարը ունենալը ոչ մի երաշխիք չէ։ 2020 թվականի աշնանը, երբ Դոնալդ Թրամփը ԱՄՆ նախագահն էր, Ադրբեջանն ու Թուրքիան մեծածավալ ագրեսիա իրականացրին Արցախի և Հայաստանի դեմ՝ հաղթանակ տանելով արյունոտ ձեռքերով, բայց չոր դուրս գալով», — հիշեցրել է Քերոբյանը։
Խաղաղության ճանապարհը՝ առանց զիջումների
Քերոբյանը ընդգծել է, որ խաղաղություն հնարավոր չէ հասնել միակողմանի զիջումներով։ Նրա խոսքով՝ խաղաղության հասնելու միջոցները ներառում են ռազմական և ռազմաքաղաքական դաշինքների ստեղծում, դաշնակիցների ներգրավում և անվտանգության համակարգի ամրապնդում։ «Խաղաղություն ձեռք է բերվում սեփական ներուժի, Սփյուռքի, արհեստավարժ և լավ սպառազինված բանակի, ակտիվ պահեստազորի և տարածքային պաշտպանության ուժերի համակարգի միջոցով։ Դրանում կարող են ներգրավվել նաև օտարերկրացիներ՝ թիկունքային աշխատանքներ կատարելու համար», — նշել է նա։
Նա կարծում է, որ ծառայության ժամկետի կրճատումը կարող է լինել միայն հետևանք, այլ ոչ թե նպատակ։ «Եթե ստեղծվի անվտանգության արդյունավետ համակարգ, ապա ժամկետի կրճատումը հնարավոր է։ Բայց առանց դրա մենք կունենանք պակաս մարտունակ բանակ, անվտանգության ռիսկեր և կմնանք անպաշտպան ռազմական ագրեսիայի առջև», — եզրափակել է Քերոբյանը։