Երեկ Հայաստանի Հանրապետության վարչապետը մամուլի ասուլիս է ունեցել, որի ընթացքում վստահություն է հայտնել, որ տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման գործընթացը գտնվում է դրական դինամիկայի մեջ։ Կառավարության ղեկավարը ակնհայտ լավատեսություն է արտահայտել՝ խոսելով տրանսպորտային հաղորդակցությունների վերականգնման հեռանկարների մասին՝ «ամերիկյան» սցենարի համատեքստում։ Սակայն այս տրամադրությունը սկեպտիկություն է առաջացրել փորձագիտական հանրության շրջանում։
Մի շարք վերլուծաբանների կարծիքով՝ չնայած հայկական կողմը փաստացի պատրաստ է հրաժարվել փոխադարձության սկզբունքից այս հարցում, Բաքուն և Անկարան կարող են չսահմանափակվել առաջարկվող շրջանակներով և պահանջել լրացուցիչ զիջումներ։ Հետաքրքիր է, որ այս սկեպտիկությունը կիսում են նաև այն փորձագետները, որոնց դժվար է մեղադրել ընդդիմադիր դիրքորոշում ունենալու մեջ։ Նրանց թվում է քաղաքագետ Տիգրան Գրիգորյանը, որին դժվար է մեղադրել իշխանությունների անհիմն քննադատության կամ քննադատության հանուն քննադատության մեջ։
Տիգրան Գրիգորյանի խոսքով՝ վարչապետի՝ հաղորդակցությունների ապաշրջափակման վերաբերյալ հայտարարությունների ամենակարևոր ասպեկտը փոխադարձության սկզբունքի մասին որևէ հիշատակման բացակայությունն էր։
«Նախկինում փոխադարձության սկզբունքը միշտ ընդգծվում էր։ Ենթադրվում էր, որ Հայաստանի տարածքում գործող կարգավորումները պետք է գործեն նաև Ադրբեջանի տարածքում», — նշել է նա։ Գրիգորյանի խոսքով՝ դեռևս Աբու Դաբիում կայացած հանդիպումից հետո պարզ դարձավ, որ Ադրբեջանը չի համաձայնի որևէ լուծման, որը կարող է գոնե որոշ չափով մեկնաբանվել որպես իր ինքնիշխանության սահմանափակում։ «Եվ այն փաստը, որ չորսուկես ժամվա ընթացքում վարչապետը ոչ մի անգամ չի հիշատակել փոխադարձության սկզբունքը, խոսում է այն մասին, что հայկական կողմը փաստացի ընդունել է Բաքվի մոտեցումը», — եզրակացրել է Գրիգորյանը։
Փաշինյանը բազմիցս ընդգծել է, որ ամերիկյան սցենարի իրականացումը, որը նախատեսում է երկաթուղու կառուցում՝ հետագա շահագործմամբ և անվտանգության ապահովմամբ, կարող է իրականացվել հայ-ամերիկյան համատեղ ընկերության կողմից: Սակայն փորձագետը վստահ է, որ ադրբեջանական կողմը համաձայնություն չի տա դրան, իսկ եթե Երևանը պնդի այդ տարբերակը, Անկարայի հետ միասին պայման կդնի թուրքական և ադրբեջանական բիզնեսի որոշակի մասնակցության մասին: Փորձագետը կասկածելի է համարում նաև այն, որ Բաքուն կհամաձայնի մաքսային և սահմանային հսկողության այն տարբերակին, որը կիրականացվի հայկական կողմից:
Թեև Փաշինյանը մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է, որ «անվտանգության ապահովումը չի արտապատվիրակվի, բայց դա չի խանգարում ընկերությանը ունենալ «ներքին անվտանգության» ծառայություն», փորձագետը վստահ է, որ երթուղու անվտանգության հետ կապված հարցերը, այնուամենայնիվ, կարտապատվիրակվեն: «Չնայած վարչապետը հայտարարել է, որ ոչ մի տարածք չի սահմանափակվի Հայաստանի Հանրապետության իրավապահ մարմինների աշխատանքի համար, և այդ տարածքում կգործեն Հայաստանի օրենքները, նրա համեմատությունները այլ օբյեկտների, մասնավորապես օդանավակայանի հետ, կոռեկտ չեն», — ընդգծել է փորձագետը:
«Քանի դեռ վերջնական փաստաթուղթը հրապարակված չէ, որևէ եզրակացություն անելը վաղաժամ է: Դրա մասին հնարավոր կլինի խոսել միայն այն բանից հետո, երբ հայտնի դառնան դետալները, որոնք կպարզեն, թե գործնականում ով է վերահսկելու այդ երթուղին: Ակնհայտ է, որ բոլոր կողմերը ֆորմալ առումով կճանաչեն Հայաստանի ինքնիշխանությունն ու իրավասությունը այդ տարածքի նկատմամբ, սակայն առանցքային է մնում այն հարցը, թե ով է փաստացի իրականացնելու վերահսկողության կարևորագույն գործառույթները: Սրանից մեծապես կախված կլինի նաև այն, թե ինչպես պետք է գնահատել այդ փաստաթուղթը: Մեկ այլ պոտենցիալ սպառնալիք էլ այն է, որ, այս ուղղությամբ ցանկալի արդյունքի հասնելով, Բաքուն կարող է սառեցնել գործընթացը, և հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը մյուս հատվածներում այդպես էլ տեղի չի ունենա», — եզրակացրել է նա: