Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը շարունակում է մնալ ծայրահեղ լարված․ Իրանի դեմ իրականացվող հարվածները չեն դադարում, իսկ զուգահեռաբար շրջանառվում են հակասական հայտարարություններ՝ թե՛ հնարավոր բանակցությունների, թե՛ նոր ռազմական սրացումների մասին։ Քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանը առանձնացնում է իրադարձությունների զարգացման երկու հիմնական սցենար՝ ցամաքային ռազմական գործողության մեկնարկ կամ դրա բացակայություն։ Նրա խոսքով՝ առաջին տարբերակը չափազանց բարդ և ռիսկային է։ Նա հիշեցնում է, որ 2003 թվականին Իրաքի դեմ գործողությունների ընթացքում ԱՄՆ-ը ներգրավեց շուրջ 250 հազար զինծառայող՝ կարողանալով հասնել նպատակին։ Այսօր, սակայն, Իրանը ոչ միայն ավելի մեծ բնակչություն ունի՝ շուրջ 92 միլիոն, այլև տարածաշրջանում ամերիկյան ուժերի քանակը անհամեմատ փոքր է՝ մոտ 50 հազար։ Բոզոյանը նշում է, որ ԱՄՆ-ի հնարավոր ներխուժումը կարող է վերածվել երկարատև և ծանր պատերազմի։ Նրա գնահատմամբ՝ Իրանը կօգտագործի իր բոլոր հնարավորությունները՝ թույլ չտալու համար տարածքային կորուստներ, իսկ Վաշինգտոնը կարող է հայտնվել այնպիսի ճգնաժամի մեջ, ինչպիսին Խորհրդային Միությունը ապրեց Աֆղանստանում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տնտեսական ռիսկերին։ Քաղաքագետը նշում է, որ Օրմուզի նեղուցը ռազմավարական նշանակություն ունի՝ այնտեղով անցնում է համաշխարհային նավթի մոտ 20 տոկոսը և գազի շուրջ 30 տոկոսը։ Պատերազմի դեպքում նավթի գինը, ըստ տարբեր գնահատականների, կարող է հասնել 150-200 դոլարի, ինչը կարող է հանգեցնել համաշխարհային տնտեսության ծանրագույն ճգնաժամի։ «Եթե նավթի գինը գերազանցի 170 դոլարը, համաշխարհային տնտեսությունը կարող է բառացիորեն կանգ առնել։ Սպասվող ռեցեսիան կարող է նույնիսկ ավելի ծանր լինել, քան 1929 թվականի Մեծ ճգնաժամը»,- ընդգծում է Բոզոյանը՝ հղում անելով միջազգային փորձագիտական շրջանակների կանխատեսումներին։ Նրա խոսքով՝ նման զարգացումների դեպքում կտրուկ կթանկանան վառելիքը և առաջին անհրաժեշտության ապրանքները, ինչը կբերի կենսամակարդակի անկման աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում։

Опасность войны и глобальный кризис: новые сценарии вокруг Ирана

Ситуация на Ближнем Востоке продолжает оставаться крайне напряжённой: удары по Ирану не прекращаются, а параллельно циркулируют противоречивые заявления — как о возможных переговорах, так и о новом военном обострении.

Политолог Ерванд Бозоян выделяет два основных сценария развития событий: начало наземной военной операции или её отсутствие. По его словам, первый вариант крайне сложный и рискованный. Он напоминает, что во время операции против Ирака в 2003 году США задействовали около 250 тысяч военнослужащих и смогли достичь своей цели. Сегодня же Иран имеет не только значительно большее население — около 92 миллионов человек, но и количество американских сил в регионе несопоставимо меньше — примерно 50 тысяч.

Бозоян отмечает, что возможное вторжение США может перерасти в затяжную и тяжёлую войну. По его оценке, Иран задействует все свои возможности, чтобы не допустить территориальных потерь, а Вашингтон может оказаться в кризисе, подобном тому, который пережил Советский Союз в Афганистане.

Особое внимание эксперт уделил экономическим рискам. Политолог подчеркнул, что Ормузский пролив имеет стратегическое значение: через него проходит около 20% мировой нефти и примерно 30% газа. В случае войны цена нефти, по разным оценкам, может достичь 150–200 долларов за баррель, что способно привести к тяжелейшему кризису мировой экономики.

«Если цена нефти превысит 170 долларов, мировая экономика может буквально остановиться. Ожидаемая рецессия может оказаться даже более тяжелой, чем Великая депрессия 1929 года», — подчёркивает Бозоян, ссылаясь на прогнозы международных экспертных кругов.

По его словам, в случае такого развития событий резко подорожают топливо и товары первой необходимости, что приведёт к снижению уровня жизни практически во всех странах мира.

Прокрутить вверх